Oude Foto

Wat er vroeger was, is er nu niet meer. Mensen worden ouder, mensen veranderen, situaties veranderen, mensen sterven. Ook ik zelf verander. Dat moet ik me steeds meer realiseren. Soms hunker ik naar vroegere tijden. Maar dan kom ik maar al te vaak tot het besef, dat die tijd er niet meer is. Dat is ook de illusie van fotografie. Dat het voor altijd zo blijft, voor eeuwig. Nogmaals kijk ik naar de foto, die me vertelt dat het eens zo is geweest. Ik heb het bewijs. Kijk maar naar de foto. Maar het is voorbij. Het is maar een foto… een oude foto.

Work in Progress

“I’ve worked out of a series of no’s. No to exquisite light, no to apparent compositions, no to the seduction of poses or narrative. And all these no’s force me to the “yes.” I have a white background. I have the person I’m interested in and the thing that happens between us.” – Richard Avedon
Avedon is één van mijn favoriete fotografen. Zijn serie beelden In the American West is heel erg bekend. Hij plaatste personen voor een witte achtergrond en haalde de geportretteerde daarmee helemaal uit zijn / haar context, zodat de nadruk uitsluitend op de persoon kwam te liggen. Hij gebruikte (indirect) daglicht. Ultra zacht. Geen schaduwen. Aanvankelijk was ik niet zo gek op deze serie. Licht vond ik te saai door het gebrek aan schaduwen. Totdat ik die mooie grote printen in FOAM zag hangen. De intensiteit waarmee hij de personen benaderde, spat van de printen af. Het zijn rauwe beelden. De schoonheid zit zeker niet in het uiterlijk van de personen, maar in de directheid van de beelden.
Gisterenavond kwam Jacqueline weer eens langs voor een test. Ik vind het altijd gaaf om met haar te werken. We werkten met een donkergrijze achtergrond en ze opperde het idee om met een witte achtergrond te werken. Ik moest toen aan Avedon denken. Natuurlijk komt dit portret niet eens in de buurt van de grote meester. En ik heb ook geen schaduwloos licht gebruikt om haar uit te lichten. Het is ook niet het mooiste beeld wat ik ooit van Jacqueline heb geschoten. Nog geen eens het mooiste beeld van gisteravond. Toch vind ik het beeld iets gaafs hebben, al kan ik niet goed onder woorden brengen waarom… Ik weet alleen dat ik vaker personen op deze manier wil fotograferen. Work in progress.

 

Risico en Geluk

“Early in my career I wanted to be professional, that was my complete aspiration in my early life because professionals seemed to know everything – not to mention they got paid for it. Later I discovered after working for a while that professionalism itself was a limitation. After all, what professionalism means in most cases is diminishing risks.” – Milton Glaser

Als fotograaf heb ik een flinke drang om mooie, perfecte beelden te maken. Perfectionisme lijkt een goede inslag, maar het kan heel verlammend werken. Vooral als ik werk in opdracht, is er geen ruimte voor geëxperimenteer. Bang voor de nevenwerking van dat experimenteren: slechte beelden. Milton Glaser heeft het goed verwoord: In een professionele omgeving minimaliseer je risico’s.
Ik denk vaak aan het maken van mooie, perfecte beelden, maar ondertussen komt er niets uit mijn handen. Het verlamt mij. Faalangst. Want wat als er geen beelden uit komen, die niet voldoen aan mijn verwachting? Dat zou een teleurstelling zijn. Al die tijd en moeite van mij en eventuele anderen die aan het beeld meewerkten… allemaal voor niets. Ondertussen zoek ik naar tientallen excuses om niet de beelden te schieten, die ik wil schieten: Tja… ik heb geen supergoed model, tja… een assistent zou wel handig zijn, tja… maar die andere fotograaf fotografeert met mooier apparatuur in een veel grotere studio…
Niet veel professionele fotografen zullen het graag toegeven. Maar bij het maken van al hun mooiste beelden heeft een grote portie geluk een belangrijke rol gespeeld. En ik weet het recept om dat portie geluk te krijgen: heel veel schieten met alle beperkingen die je hebt en nieuwe dingen proberen, risico’s nemen. Wat te doen met die teleurstellende slechte beelden? Ach… op mijn mac zit een prullenbak.

Puur Portret

De scholen zijn weer begonnen. Vanmorgen mijn jongste naar school gebracht. Een handje geschud met de nieuwe lerares. Mijn oudste kaft haar boeken voor morgen, haar eerste schooldag. En ik… ik zit op Facebook te chatten over een nog in te vullen opdracht. Ik kijk naar de voorbeelden die ze me stuurt. Mooie beelden. Eenvoudige lichtopstelling. Pure, eerlijke portretten. Weinig Photoshop. Ogenschijnlijk simpel, maar het vergt wel een hele goede klik tussen geportretteerde en fotograaf. Proberen om het innerlijk vast te leggen. Hoe ze echt is. Het ligt in mijn straatje van fotograferen en ik ken haar gelukkig… een beetje. Maar het is voor een hele bijzondere klant, waardoor ik het perfect wil uitvoeren. Geen concessies. Mooie uitdaging… een puur portret.

Drive

Een blik naar beneden vanuit het vliegtuig boven Jakarta: (voornamelijk) Nederlandse bedrijven zijn druk bezig met de aanleg van groots nieuw eiland. Binnen afzienbare tijd zullen hier grote malls, mooie appartementen, golfbanen en hotels verrijzen. Op tien minuten afstand van het vliegveld. En dit is pas de eerste van de vijf geplande eilanden. Op televisie en in bestaande malls kun je de mooie impressions zien van het nog te verrijzen eiland. Het is al mogelijk om een mooi appartement te kopen. Maar dat is (nog steeds) alleen voorbehouden aan Indonesiërs (onroerend goed kan alleen aangekocht worden door eigen inwoners), die daar voldoende geld voor hebben. Rijdende door Jakarta merk je dat dit voor heel veel mensen niet is weggelegd. Het minimum-maandloon komt ongeveer overeen met 150,- euro, maar er zijn ook genoeg mensen die niet genoeg gewaardeerd worden en onder het minimum werken. Verschil tussen rijk en arm, verschil tussen werkgevers en werknemers is hier enorm. Enerzijds besef je dan, dat we het in Nederland best goed hebben. Anderzijds merk je dat mensen hier veel ondernemender zijn. Alle mogelijkheden en elke kans aanpakken om geld te verdienen. Want als je hier geen geld verdient, heb je hier geen leven.
Na ruim drie weken lekker in Indonesië te hebben vertoefd, ben ik vorige week samen met mijn gezin veilig teruggekomen op Nederlandse bodem. Even mail en social media checken. Zie ik op social media een oproepje staan van een fotograaf. Hij zoekt een andere fotograaf voor een opdracht. Op de vraag, waarom hij de opdracht niet zelf vervult, lees ik het antwoord dat hij het heel graag had willen doen, maar dat hij sinds kort in de bijstand zit. En alles wat hij verdient wordt afgetrokken van zijn uitkering. Hij schiet er dus niks mee op… In Nederland hebben we het goed, soms te goed. Ook al beseffen we dit ons niet elke dag. Daardoor missen velen die ondernemersdrive, die ik daar wel zie. Ik kan zelf ook wel wat meer van die drive gebruiken. Mijn fotografie hoeft geen miljarden-project te worden, zoals dat aan te leggen eiland. Maar het kan zeker geen kwaad om wat meer drive in mijn fotografie te stoppen. Niet alleen op financieel gebied, maar zeker ook op artistiek gebied wil ik nog heel veel bereiken… Mouwen opstropen en aan de slag!

Nieuwe Generatie

Als je aan mij vraagt wie mijn fotografische helden zijn, noem ik namen als Richard Avedon, Irving Penn, Helmut Newton, Peter Lindbergh, Patrick Demarchelier, Ellen von Unwerth en nog meer namen van dode of oude fotografen uit de analoge periode. Fotografen die beroemd waren in de fashion, maar ook niet hun hand omdraaiden voor een intens portret. Nu voel ik me veel meer een portretfotograaf, dan een fashionfotograaf. Bij fashion heb ik meer het gevoel dat je up-to-date moet blijven van de laatste trends, de laatste stijlen. Bij portretfotografie lijkt die noodzaak wat minder belangrijk. Toch is het goed, je te (blijven) verdiepen in de nieuwe generatie van fotografen. Er wordt ongelofelijk veel, mooi en inspirerend nieuw werk gemaakt door de nieuwe generatie. Vaak zie je, dat de evolutie van technologieën in de fotografie echt doordringt in het fotografisch werk. De nieuwe generatie maakt er gretig gebruik van. Fotografen als Solve Sundsbo, Richard Warren, Raya, Billy Kid, Andrea Klarin komen voorbij. Mooi werk. De nieuwe generatie heeft veel van de ervaringen van de oude generatie geleerd. Maar de oude generatie kan ook zeker veel van de nieuwe generatie opsteken.
In mijn privéleven zie ik dat ook. Ik leer telkens weer dingen van mijn kinderen. Niet alleen nieuwe dingen; Soms laten ze me ook zien hoe ik vroeger zelf was. Leergierig, voor alles open staan, niet ‘bang’ zijn voor nieuwe dingen. Aspecten van mezelf die ik ben vergeten, verleerd of diep heb weggestopt. Gelukkig heb ik twee dochters die me daar van bewust maken. Mijn leermeesters!

Enjoy Photography

Boekhouding bijwerken. Mail afhandelen. Netwerken. Studio opruimen… Als fotograaf spendeer je meer tijd aan randzaken, dan het fotograferen zelf. En voor het geld… nee fotograferen doe je niet voor het geld. Dan had ik 6,5 jaar geleden niet de overstap gemaakt en nog steeds mijn eigen snackbar gedraaid. Fotografie doe je voor de passie voor beeld. Als ik tijdens een shoot geconcentreerd bezig ben, voel ik me gelukkig. Wanneer ik beelden selecteer in Lightroom kijkende naar mijn “oogst”, voel ik me gelukkig. Wanneer ik mezelf in mijn opgeruimde studio omring door mooie afdrukken, voel ik mij gelukkig. De eerste 6 maanden van dit jaar heb ik weinig gefotografeerd. Maar de tweede helft van het jaar, ga ik dit recht trekken. Vaker de camera in mijn hand, kijkend door mijn zoeker, op zoek naar mooie beelden.
Ik ga me (voorlopig) niet meer bemoeien met discussies van klagende fotografen op het www, dat fotografie dood is, geen cent meer in te verdienen is, dat klanten steeds minder willen betalen voor vakwerk, dat er steeds meer amateurs de markt betreden. Dat “opdrachtgevers” gratis beeld en alle auteursrechten willen hebben… Ik wil het (voorlopig) niet meer horen, ik wil het niet meer zien. Die tijd en energie kan ik veel beter besteden.
Ik heb een hele grote liefde voor fotografie, voor het maken van mooi beeld. Uit fotografie put ik heel veel positiviteit. En dat wil ik zo blijven houden. Ik ga (weer) van fotografie genieten.
Enjoy Life, Enjoy Photography!

Enjoy Life, Enjoy Photography